Duurzaamheid

Onze treinen rijden sinds 2017 op stroom uit wind en sinds 2025 ook op zonne-energie. Reizen zonder het klimaat te belasten zou voor iedereen vanzelfsprekend moeten zijn. Daarom werken we elke dag aan slimme, duurzame oplossingen op en rond het spoor. Dat doen we samen met reizigers, collega’s, overheden en partners, omdat duurzaam bereikbare mobiliteit alleen lukt als we het samen vormgeven. 

In dit hoofdstuk vind je een beknopt overzicht van onze belangrijkste duurzame resultaten over 2025. Voor uitgebreide cijfers, achterliggende methodiek en de volledige scope-1, -2 en -3-informatie verwijzen we naar het duurzaamheidsverslag.

Drie speerpunten: fossielvrij, circulair en groen

Onze aanpak draait om drie speerpunten: fossielvrij, circulair en groen. Dat betekent dat we energie besparen waar dat kan, meer zelf opwekken en de overige energie duurzaam inkopen. Het betekent ook dat we zuinig en slim omgaan met materialen, en investeren in een gezonde, groene leefomgeving op en rond onze stations. Zo bouwen we stap voor stap verder aan een spoor dat klaar is voor de toekomst.

In totaal hebben onze reizigers in 2025 597 kiloton CO₂-uitstoot vermeden door voor de trein te kiezen in plaats van de auto. We rapporteren voor het eerst over deze indicator ‘Vermeden CO₂-uitstoot’ om inzichtelijk te maken welke bijdrage NS levert aan het beperken van de uitstoot van Nederland. Dit is een prestatie-indicator uit de concessie.

Fossielvrij

Bij NS komt duurzaam reizen grotendeels neer op slim omgaan met energie. We richten ons op drie dingen: minder energie gebruiken, zelf zoveel mogelijk groene energie opwekken en de rest inkopen bij duurzame bronnen. Zo zorgen we ervoor dat onze treinen en gebouwen steeds minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en we op koers blijven voor een uitstootvrij NS in 2050.

Energiegebruik

In 2025 verbruikte NS ongeveer evenveel energie als het jaar ervoor: 4,6 miljoen gigajoule, terwijl het aantal reizigerskilometers steeg (2025: 16,5 mrd, 2024: 16,1 mrd). Daarmee komt het energieverbruik per reizigerskilometer met 68,4 Wh/km lager uit dan in 2024 (69,6 Wh/km). NS is een grote verbruiker van energie, met name voor het rijden van treinen. Onze machinisten worden daarom opgeleid om energiezuinig te rijden door eerder snelheid terug te nemen en rustig op te trekken. En ze kunnen in de cabine zien hoe ze energiezuinig kunnen rijden. Ook letten we erop dat treinen zo geparkeerd staan dat ze zo min mogelijk energie gebruiken. Dit leverde een verbetering op van het energieverbruik per reizigerskilometer.

CO₂-uitstoot in 2025

Bij het meten van CO₂-uitstoot maken we onderscheid tussen scope 1, 2 en 3.

• Scope 1: emissies die we zelf veroorzaken, zoals bij gasverwarming in gebouwen.

• Scope 2: emissies die ontstaan bij de productie van energie die NS gebruikt. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om elektriciteit die we inkopen voor onze treinen en gebouwen. We berekenen scope 2-uitstoot op twee manieren: 1. locatie-gebaseerd berekenen we de uitstoot op basis van de gemiddelde beschikbare elektriciteit in Nederland, zonder onderscheid te maken tussen groene- en grijze contracten; en 2. markt-gebaseerde uitstoot houdt rekening met de contracten die NS heeft afgesloten voor de aankoop van elektriciteit, waaronder garanties van oorsprong die aantonen dat de elektriciteit is opgewekt uit hernieuwbare bronnen.

• Scope 3: emissies die ontstaan door activiteiten van anderen, zoals bij het produceren van onderdelen voor treinen of bouwmaterialen voor stationsverbouwingen. Ook het treinvervangend busvervoer valt hieronder.

Onze totale CO₂-uitstoot, dus scope 1, 2 en 3 samen locatie-gebaseerd, lag in 2025 94 kton lager dan in 2024. 

De nieuwe prestatie-indicator ‘Vermeden CO₂-uitstoot’ geeft weer hoeveel kiloton (1.000.000 kg) CO₂-uitstoot in totaal is vermeden. Het gaat om de vermeden uitstoot doordat reizigers - die kunnen kiezen tussen reizen met de trein of met de auto - de trein nemen minus de CO₂-uitstoot in de operatie van NS en in de keten.

In 2025 is op deze manier in totaal 597 kiloton 'Vermeden CO₂-uitstoot' gerealiseerd. Dit staat gelijk aan bijna 100.000 rondjes vliegen om de aarde.

Overzicht energie en CO₂-uitstoot

Energie opwekken

We gebruiken onze eigen daken en terreinen om steeds meer duurzame energie op te wekken. In 2025 leverden onze zonnepanelen 1.548 MWh groene stroom, ruim meer dan vorig jaar (1.002 MWh). In 2025 zijn er ruim 3.000 nieuwe zonnepanelen bijgekomen op onze werkplaats in Berkel-Enschot. We kijken ook hoe we energie kunnen opslaan, zodat we die kunnen gebruiken als er geen zon of wind is. Zo maken we onze energievoorziening stabieler en schoner.

Energie inkopen

We zetten onze eigen gebouwen en terreinen in om energie op te wekken uit wind en zon. De energie die we inkopen als er geen wind of zon is, is voorzien van Garanties van Oorsprong (GvO's). Deze certificaten tonen aan dat de elektriciteit is opgewekt uit hernieuwbare bronnen. Zo leveren we ons aandeel in het inkopen van fossielvrije energie binnen het openbaar vervoer en zetten we duidelijke stappen richting onze ambitie in 2040.

Circulariteit bij NS

Circulair ondernemen betekent: zo min mogelijk nieuwe grondstoffen gebruiken, materialen zo slim mogelijk inzetten en zo min mogelijk afval veroorzaken. Zo zorgen we ervoor dat de grondstoffen die we gebruiken zo lang mogelijk meegaan en niet vroegtijdig verloren gaan.

Meten van circulariteit

De circulariteit van ingekochte en uitgaande materialen meten we met inflow en outflow. De inflow van NS omvat alle fysieke goederen en middelen die de organisatie binnenkomen en waar NS eigenaar van wordt. We sturen zoveel mogelijk op circulaire inflow door de voorkeur te geven aan gerecyclede, gebruikte en hernieuwbare grondstoffen. Voor de outflow maken we onderscheid tussen verschillende manieren van afvalbeheer. Preventie, hergebruik en recycling beschouwen we als circulaire outflow. Daar sturen we zoveel mogelijk op. Energie uit verbranding en storten vallen onder lineaire outflow.

Minder nieuwe grondstoffen gebruiken

We letten er goed op dat nieuwe treinen en onderdelen zo duurzaam mogelijk worden gebouwd. Zo is de Dubbeldekker Nieuwe Generatie ontworpen met veel gerecycled materiaal, zoals een casco van 67% gerecycled aluminium. Bij nieuwe treinen vragen we een materialenpaspoort, zodat we precies weten waar het materiaal vandaan komt en hoe het later hergebruikt kan worden.

Slimmer en langer materiaalgebruik

We zorgen ervoor dat treinen en onderdelen zo lang mogelijk mee kunnen gaan. In 2025 is gestart met de voorbereiding op de modernisering van de eerste treinstellen van de VIRM4-serie. We streven hierbij naar hergebruik van 99% van de oude onderdelen. Hiervan wordt 83% opgeknapt en direct weer teruggeplaatst, waarmee de leeftijd van de treinen wordt verlengd. Daarvan krijgt 16% een nieuwe bestemming buiten de trein. Onderdelen en materialen die we zelf niet meer nodig hebben, verkopen we via onze upcycle shops en veilingen, zodat ze bij anderen een nieuw leven krijgen. Zo zijn in 2025 ruim 6.000 onderdelen hergebruikt en werd 78 ton materiaal via veilingen herbestemd.

Overzicht circulariteit

Groen

Door groen te ondernemen, dragen we bij aan biodiversiteit, een gezonde leefomgeving en het tegengaan van klimaatverandering en -adaptatie. We zorgen, samen met ProRail en gemeenten, voor meer én biodiversere natuur bij onze stations en werkplaatsen. Maar we werken bijvoorbeeld ook aan meer vegetarisch en veganistisch aanbod in onze winkels en bedrijfskantines.

Natuur rondom stations

We vinden het belangrijk dat onze stations niet alleen functioneel zijn, maar ook gezond en prettig om te verblijven. Daar hoort ook natuur en biodiversiteit in de buurt van de stations bij. We maaien het gras ecologisch, zaaien inheemse bloemen en planten vaste planten en bomen aan. Om een aangenaam leefgebied te creëren voor insecten en vogels plaatsen we insectenhotels en nestkastjes, zoals bij station Driebergen-Zeist. Op het dak van de nieuwe kuilwielenbank in Leidschendam hebben we vetplantjes (sedum) aangelegd. Die houden het dak koel in de zomer en ontlasten het riool door regenwater op te vangen.

Meer plantaardig aanbod

De vraag naar plantaardige voeding groeit en is beter voor het milieu dan vlees en zuivel. Het zorgt onder andere voor minder uitstoot van CO₂. Daarom wil NS het plantaardig aanbod in de winkels op het station vergroten. Daarnaast hebben we in 2025 in de aanbesteding van onze bedrijfscatering eisen gesteld aan het percentage plantaardig eiwit. Dit moet van 2025-2030 uitgroeien van 46% naar 80%. In 2025 is een 0-meting verricht bij de eigen retailformules en hebben we een ambitie vastgesteld voor 2030.

Ook in onze winkels breiden we het plantaardig aanbod uit, zodat mensen duurzamer kunnen kiezen. Ook zo dragen we bij aan een duurzame wereld.