Trots en vitaal

Voldoende trotse en vitale NS’ers zijn essentieel voor de toekomst van NS; zonder hen zijn we nergens. Wij geloven in goed en aantrekkelijk werkgeverschap voor iedereen die bij ons werkt. Bijvoorbeeld door zoveel mogelijk afwisselend werk te bieden dat ertoe doet, met vrijheid en ontwikkelmogelijkheden. En door te blijven investeren in (sociale) veiligheid en een gezonde werkomgeving. NS biedt goede arbeidsvoorwaarden en we streven naar gelijkwaardigheid in alle opzichten. Om ons aanbod aan reizigers te laten groeien, richten we waar nodig het werk anders in. Met een behapbare werkdruk en op een kostenbewuste manier. Technologische ontwikkelingen helpen ons hierbij.

De wereld verandert snel: de samenleving stelt ons voor nieuwe uitdagingen, de technologie staat allesbehalve stil en banen veranderen. In die wereld blijven we bij NS bouwen aan een plek waar iedereen zich welkom en gezien voelt: onze mensen zijn het hart van NS. Hier mag je leren en groeien en hebben we aandacht voor je welzijn. We geloven dat je alleen samen vooruitkomt, met respect voor ieders verhaal, talent en ambitie. Daarom zetten we ons in om een werkgever te zijn waar je echt jezelf kunt zijn. Niet voor niets zijn we een van de grootste en populairste werkgevers in Nederland. Intelligence Group meet jaarlijks de meest favoriete werkgevers in Nederland. In 2025 stonden we op plaats 11 (2024:12).

Trends en ontwikkelingen in 2025

Als werkgever heb je het liefst alles in de hand om je medewerkers een stabiele, prettige werkomgeving te bieden. Desondanks speelde in 2025 een aantal ontwikkelingen waar we niet direct invloed op hadden, maar die de nodige aandacht vroegen voor ons als organisatie.

De samenleving verruwt. Mensen gaan ongeduldiger en onvriendelijker met elkaar om en ongewenst gedrag op straat en in het openbaar vervoer stijgt. NS is Nederland in het klein. Veel van onze mensen merken deze maatschappelijke trend direct in hun dagelijkse werk: verbale agressie, intimidatie en zelfs fysiek geweld komen te vaak voor. Deze ontwikkelingen vragen om voortdurende investeringen in sociale veiligheid, trainingen in het omgaan met agressie en een cultuur waarin medewerkers elkaar ondersteunen. NS is een maatschappelijk bedrijf en onze medewerkers vormen een afspiegeling van de maatschappij. We zien dat de polarisatie niet alleen in de buitenwereld toeneemt, maar ook in de mini-samenleving die NS is. Dat staat haaks op wat we als NS altijd en voor iedereen willen zijn: een open, veilige en inclusieve organisatie. Dus we blijven op meerdere manieren aandacht hieraan besteden.

Het ziekteverzuim in Nederland bleef in 2025 op een hoog niveau. Na de stijging tijdens en na de coronapandemie is het landelijk verzuim gestabiliseerd rond de 5 à 6 procent. Werkgerelateerde stress, burn-outklachten en langdurig verzuim door psychische problemen vormen een groeiend aandeel. De vergrijzing van de beroepsbevolking draagt bij aan meer langdurige uitval door chronische aandoeningen en fysieke klachten. Vitale medewerkers zijn cruciaal voor NS. Vitaliteitsplannen van de bedrijfsonderdelen geven een goed beeld van wat speelt maar de aanpak ervan heeft nog geen zichtbaar effect op de cijfers. Het ziekteverzuim van 8,6% is hoger dan het Nederlands gemiddelde. Wel zijn de cijfers inmiddels wat gestabiliseerd, de transitie vaar een vitalere organisatie vraagt om vasthoudendheid en gezamenlijke inzet.

De technologische ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Digitalisering, robotisering en kunstmatige intelligentie brengen grote veranderingen voor werk met zich mee. De aard van het werk van veel collega’s verandert; sommige werkzaamheden verdwijnen, terwijl tegelijkertijd nieuwe beroepen ontstaan die andere vaardigheden vragen. Dit geldt ook voor het spoorvervoer: van machinisten die op steeds slimmere treinen rijden tot monteurs die handige diagnostiek gebruiken [zie kader]. Deze verschuiving vraagt om continue bijscholing en omscholing van medewerkers. NS investeert daarom steeds meer in een leven lang leren. En in ontwikkelprogramma's om medewerkers voor te bereiden op nieuwe technologieën zoals datagedreven onderhoud, geautomatiseerde systemen en digitale klantenservice.

Tot slot bleef de krapte op de arbeidsmarkt voelbaar. De beroepsbevolking krimpt, onder andere door vergrijzing. Tegelijkertijd blijft het aantal openstaande vacatures onverminderd hoog. Die twee samen maken dat het tekort aan arbeidskrachten in Nederland naar verwachting oploopt tot 1,4 miljoen in 2030. Bij NS was de wervingsbehoefte in 2025 vooral groot voor medewerkers Veiligheid & Service en monteurs. We maken voortdurend de afweging hoe we vrijgekomen functies invullen en welke technologische ontwikkelingen ons hierbij kunnen helpen.

Wat hebben we in 2025 gedaan?

Bij alles wat we doen, zijn leidinggevenden ontzettend belangrijk. Zij helpen hun mensen om goed om te gaan met veranderingen en zorgen dat nieuwe ontwikkelingen zo soepel mogelijk verlopen. Maar leidinggevenden zijn er niet alleen als manager; ze bieden onze collega’s steun. Ook bij maatschappelijke of politieke onrust. Zo vormen ze een beschermende schakel tussen de buitenwereld en het werk bij NS. Hun betrokkenheid en zorg maken dat collega’s zich veiliger en beter gesteund voelen.

Voor 2025 betekende dit dat we niet alleen stappen zetten op brede, strategische thema’s als leiderschap, diversiteit en inclusie, verzuim en vitaliteit, en mobiliteit. We boekten ook zichtbare en concrete resultaten met nieuwe initiatieven die direct bijdragen aan het welzijn en de ontwikkeling van onze collega’s. Over 2025 willen we daarnaast graag een paar concrete resultaten en initiatieven extra uitlichten.

Nieuwe cao

Op 15 september gingen alle vakbonden akkoord met het onderhandelingsresultaat over de nieuwe cao. In deze nieuwe NS-cao zijn goede afspraken gemaakt over salaris, vergoedingen en werktijden.

Onderdeel van deze nieuwe cao is de Zwaar Werkregeling: collega’s die hun hele carrière bij NS zwaar werk hebben gedaan, kunnen onder bepaalde voorwaarden nu tot drie jaar vóór hun AOW-leeftijd eerder stoppen met werken, met een vergoeding vanuit NS. NS is één van de eerste grote werkgevers in Nederland die zo’n Zwaar Werkregeling heeft afgesproken.

Gelijke beloning

Bij NS betalen we gelijk loon voor gelijk werk. NS voert elke twee jaar een ‘man/vrouw’-inkomensanalyse uit. De meest actuele berekening, uit 2024, toont aan dat er bij NS geen loonkloof bestaat tussen mannen en vrouwen.

Gerichte werving

Ook in 2025 heeft NS flink ingezet op de werving van nieuwe collega’s. Vooral de werving van monteurs, IT’ers en medewerkers Veiligheid & Service bleef uitdagend. Om alle vacatures te vullen, heeft NS ook in 2025 gerichte wervingscampagnes ingezet. Denk aan een ambassadeursprogramma voor operationeel en technisch personeel en specifieke acties voor jongeren (met name mbo-studenten). Dit programma won in mei de Werf & Award in de categorie Arbeidsmarktcommunicatie. Daarnaast konden collega’s ook in 2025 in aanmerking komen voor een vergoeding wanneer een door hen aangedragen kandidaat in dienst kwam. We zorgen voor een snel en prettig sollicitatieproces dat aansluit bij de doelgroep, waarbij voor veel functies de juiste talenten en vaardigheden belangrijker zijn dan diploma’s. Deze aanpak leidde tot een succesvolle invulling van 4.107 vacatures in 2025 (2024: 5.069).

Participatiebanen

Het creëren van 200 participatiebanen voor mensen met een arbeidsbeperking is een van onze doelen. In 2025 werkten er bij NS 138 mensen met een arbeidsbeperking in zogeheten participatiebanen (2024: 165). 128 mensen waren eind december nog in dienst (ultimo 2024: 151). Door de krappe arbeidsmarkt zijn ook collega’s met een arbeidsbeperking lastig te werven. Voor de begeleiding van collega’s met een arbeidsbeperking leiden we directe collega’s en managers op. Ook bieden we verschillende vormen van ondersteuning, zoals loopbaanbegeleiding, job coaching, workshops en opleidingen. Hiermee kunnen ze hun carrière binnen of buiten NS verder vormgeven en hun afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen.

Culturele diversiteit

Voor de in- en doorstroom van medewerkers met een diverse culturele achtergrond werken we onder meer samen met organisaties als Refugee Talent Hub, Agora Network en de ECHO Foundation. Voor mensen met een vluchtelingachtergrond hebben we naast reguliere vacatures en zogenaamde Kickstartbanen specifieke leerwerktrajecten om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Zo is er bij Service & Operatie een jaartraject voor servicemedewerkers en heeft Treinmodernisering een mbo-techniekopleiding in samenwerking met Randstad Techniek. Daarnaast hebben we aandacht voor divers talent om door te stomen naar senior posities.

Leren en ontwikkelen

Vakmanschap staat centraal bij NS. Vanzelfsprekend faciliteren we onze collega’s om hun vakkennis actueel te houden en nieuwe kennis en vaardigheden op te doen. Hierbij hebben we speciale aandacht voor veiligheid en technische opleidingen. In 2025 zetten we verschillende stappen op het gebied van leren en ontwikkelen. Zo ontwikkelden we een nieuwe leermethode voor hoofdconducteurs, waarbij we gebruikmaken van Virtual Reality. We hebben een opleiding opgezet om machinisten bij te scholen voor ERTMS. Aan onder andere hoofdconducteurs, trainmanagers en collega’s van Service Stations boden we de training ‘Sterk in je werk’ aan om beter om te leren gaan met de verharding in de maatschappij. Verder is in 2025 het Management Leertraject voor nieuwe leidinggevenden geheel vernieuwd en leidden we nieuwe medewerkers op in ons eigen Leercentrum en onze TechniekFabriek. Ook faciliteerden we opleidingen voor potentiële monteurs, machinisten en hoofdconducteurs via onze partner-ROC’s, waaronder via het STC in Rotterdam. Voor Retail-collega’s hebben we opleidingen verzorgd in samenwerking met landelijke mbo-opleider NCVB in Tilburg.