Onze strategie

Samen maken we Nederland duurzaam bereikbaar. Voor iedereen. Dat is de missie van NS, die ook de komende jaren het kompas blijft voor onze strategie. Iedere dag zorgen we ervoor dat veel mensen duurzaam kunnen reizen. Met meer dan 1 miljoen treinreizen per dag, maken we voor veel mensen deelname aan de samenleving mogelijk. Zo dragen we positief bij aan Nederland. Wij verbinden drukke én minder drukke delen van Nederland met elkaar, en Nederland met Europese steden. Hiermee vervullen we een vitale rol in de samenleving en dragen we positief bij aan het faciliteren van ontmoetingen, gelijke kansen en een leefbare wereld.

Kansen en uitdagingen

We staan voor grote uitdagingen, maar zien ook volop kansen om onze missie waar te maken. Nederland telt steeds meer inwoners, die graag met elkaar afspreken en eropuit gaan. We reizen steeds vaker, wat leidt tot meer drukte en congestie in en tussen steden. Tegelijkertijd worden er de komende jaren veel nieuwe woningen gebouwd. Ook die moeten goed bereikbaar zijn, terwijl de beschikbare ruimte beperkt is. Daarnaast neemt duurzaamheid een steeds belangrijkere rol in. Zowel voor reizigers als voor werkgevers, die duurzame mobiliteit moeten stimuleren. En voor Nederland als geheel. In deze veranderende wereld verbindt NS Nederland als geen ander: de trein is ruimte-efficiënt, toegankelijk en duurzaam. Ook over tientallen jaren zal de trein nog een grote rol spelen en wij geloven in de groeipotentie voor de trein.

Tegelijkertijd zijn er ook uitdagingen die groei in de weg staan. Als eerste zijn de reispatronen sinds de pandemie structureel veranderd. Op maandag, woensdag en vrijdag verwelkomen we minder reizigers dan voorheen, terwijl de spits op dinsdag en donderdag relatief drukker is. Dit maakt de uitdaging groter om de capaciteit van de trein en het spoor optimaal te benutten.

Daarnaast is een grote zorg dat onze medewerkers te maken krijgen met sociaal onveilige situaties op de trein en in het station. Tot slot staat onze financiële positie onder druk. Onze kosten zijn de afgelopen jaren gestegen (onder meer door hoge inflatie en stijgende lonen). Door de achterblijvende reizigersaantallen zijn de opbrengsten minder hoog dan oorspronkelijk begroot. Deze ontwikkelingen maken het voor ons moeilijker om een kwalitatief goed product te leveren voor een betaalbare prijs. Om onze financiële gezondheid te versterken zijn en worden daarom bezuinigingen doorgevoerd, zonder tot nog toe concessies te doen aan de kwaliteit van ons treinproduct.

Onze strategie

Begin 2025 presenteerden we onze herijkte strategie, waarmee we blijven werken aan een structureel relevant en sterk NS. We willen de komende jaren het hoofd bieden aan bovengenoemde uitdagingen én tegelijkertijd meer reizigers aan ons binden. Onze uitgangspunten betrouwbaar, betaalbaar en betrokken helpen ons daarbij. Hiermee bieden we de best mogelijke dienstverlening aan de reiziger en zijn we de logische keuze voor de reiziger en voor Nederland: op het hoofdrailnet en op de stations.

Betrouwbaar

Inzetten op een betrouwbare reis is de komende jaren onze hoofdprioriteit. Dit houdt in dat de reiziger in de trein en op het station op ons kan rekenen, doordat wij met trotse en vitale collega’s onze kerntaak betrouwbaar uitvoeren. Kostenbewust en elke dag beter. We brengen de reiziger op tijd, met zitplaats en (sociaal) veilig van A naar B.

De komende jaren wordt er veel aan het spoor gewerkt, waardoor het voor ons extra belangrijk is om te focussen op een robuuste operatie; een dienstregeling die functioneert volgens plan, maar tegelijkertijd wendbaar en weerbaar is als er een verstoring is. Onze mensen maken daarin het verschil.

De toenemende geopolitieke spanningen, impact van klimaatverandering, sabotage en cyberdreiging hebben onze aanhoudende aandacht. We zorgen dat onze datahuishouding en cybersecurity op orde zijn en richten ons op een integrale aanpak.

Onder andere ook in samenwerking met andere bedrijven en overheidsinstanties, om nog weerbaarder te zijn voor mogelijke dreigingen en onverwachte verstoringen op het spoor in de toekomst. Daarnaast werken we nauw samen met ProRail om de impact van geplande verstoringen nog beter vooraf in kaart te brengen.

De sociale veiligheid van reizigers en medewerkers vinden wij essentieel. Via veiligheidsmaatregelen, zoals de brede uitrol van bodycams en een proef met een wapenstok voor medewerkers Veiligheid & Service, blijven we investeren om deze basisveiligheid te garanderen. 

Daarnaast werd door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat op Prinsjesdag bekendgemaakt dat het ministerie € 20 miljoen vrijmaakt voor sociale veiligheid op stations. NS gaat samen met ProRail en het ministerie in gesprek over de exacte invulling van deze    € 20 miljoen.

Tegelijkertijd bereiden we ons voor op de toekomst, waar we met onder andere ERTMS, nog meer treinen kunnen laten rijden om klaar te zijn voor meer reizigers dan ooit.

Betaalbaar

Steeds meer reizigers kiezen voor de trein als deel van hun deur-tot-deurreis. Wij bieden op prijs, reistijd en gemak een concurrerend én kostenbewust aanbod ten opzichte van de auto, het vliegtuig en andere vervoerders. In veel gevallen is een treinreis waarbij gebruik wordt gemaakt van het kortingstarief goedkoper dan dezelfde rit met de auto. Zeker als daarbij ook parkeerkosten worden meegerekend.

We werken hard aan het aantrekken van meer reizigers en stimuleren hen over de dag en week gespreid te reizen. Dat doen we onder andere door in te zetten op dynamische kortingen met PrijsTijd Deals. De initiatieven lijken een positief effect te hebben: we verwelkomen meer reizigers in rustige treinen en in het weekend kiezen alweer ruim meer reizigers voor NS dan in 2019. De spreiding van reizigers helpt om de capaciteit van het spoor beter te benutten en (uiteindelijk) minder kosten te maken. Ook zijn we dit jaar begonnen met het slimmer plannen van onderhoud. Zo zijn er juist op de drukke dagen meer zitplaatsen voor reizigers.​

We richten ons ook op de fiets-treincombinatie, met onder andere aandacht voor beter fietsparkeren en meer OV-fietsen. We stimuleren daarmee de duurzame deur-tot-deurreis, waarbij onze stations en de inrichting van de stationsomgeving een grote rol spelen. Internationaal verbinden we steeds meer Nederland(ers) met grote hubs én aantrekkelijke bestemmingen tot 700km.

Een aantrekkelijk concurrerend aanbod zorgt ervoor dat we de trein zo betaalbaar mogelijk kunnen houden voor al onze reizigers en draagt bij aan een financieel gezonde organisatie.

Betrokken

We willen zichtbaar bijdragen aan een leefbare wereld, gelijke kansen en het stimuleren van ontmoetingen. Daar zetten we ons actief voor in. Zo leveren we maatschappelijke waarde voor Nederland.

We zetten in op een leefbare wereld door Nederland duurzaam bereikbaar te maken via een landelijk netwerk. We streven naar fossielvrij, circulair en groen ondernemen, door en voor iedereen. Met partners als ProRail en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) werken we aan een Afvalvrij station in 2040. We besparen energie in onze processen en gebruiken gronden voor duurzame energieopwekking. Samen met Universiteit Twente en TU Delft (in het kader van het Europees onderzoeks- en innovatieprogramma Europe’s Rail Joint Undertaking) onderzoeken we energieopslag langs het spoor. Die verlaagt de piekvraag en spreidt de stroomafname. We vinden het belangrijk om hieraan bij te dragen vanwege onze hoge elektriciteitsconsumptie en de algemene druk op het elektriciteitsnet.

Gelijke kansen betekent dat door betrouwbaar en toegankelijk vervoer meer mensen toegang hebben tot werk, onderwijs en andere voorzieningen. Zo dragen we eraan bij dat iedereen mee kan doen en dromen kan najagen, waar je ook vandaan komt. En ook dat we een betrokken bedrijf zijn met gelijke kansen voor onze huidige en toekomstige medewerkers.

Als laatste tonen wij onze betrokkenheid door ontmoetingen te faciliteren. Bij ons komen mensen samen. Hoe meer we elkaar ontmoeten, hoe meer wij elkaar gaan begrijpen. NS verbindt niet enkel steden en bestemmingen, maar verbindt ook en juist mensen met elkaar. In tijden van toenemende polarisatie, gevoel van onveiligheid en individualisering vinden wij het extra belangrijk de waarde van fysieke ontmoetingen te benadrukken.

Wat we daarvoor nodig hebben

Inzetten op betrouwbaar, betaalbaar en betrokken voor onze reizigers en Nederland kunnen we alleen maar met onze mensen. Voldoende trotse en vitale NS’ers zijn essentieel voor de toekomst van NS.

Met aantrekkelijk werk dat ertoe doet werven en behouden we voldoende medewerkers, onder andere door te blijven investeren in (sociale) veiligheid en een gezonde werkomgeving. Met de inzet van technologie willen we onze collega’s ondersteunen en aantrekkelijk werk met een realistische belastbaarheid borgen.

Daarnaast vraagt het realiseren van onze strategie om gezonde financiën. Dat betekent: kostenbewust werken, investeren waar dat het meeste oplevert en keuzes maken als middelen schaars zijn. We stoppen met activiteiten die niet bijdragen aan onze kern: de reiziger in Nederland.

Samenwerken

Onze missie en strategie waarmaken, kunnen we niet alleen. Dat doen we samen met onze partners. Van ProRail, ministeries, decentrale overheden en andere vervoerders tot werkgevers- en onderwijsinstellingen. Want: samen maken we Nederland duurzaam bereikbaar. Voor iedereen.

Ook op het gebied van onderzoek en innovatie werken we samen met partners zoals universiteiten, hogescholen en spoorpartijen als ProRail en Deutsche Bahn. Om innovaties te versnellen en zo (meer) impact te maken, nemen we bovendien deel aan diverse meerjarige programma’s. Zo is NS samen met ProRail kernlid van het Europees onderzoeks- en innovatieprogramma Europe’s Rail Joint Undertaking. Met onze deelname aan de Stichting Kickstart AI dragen we bij aan de versnelling van AI-adoptie in Nederland, terwijl investeringsfonds SHIFT Invest ons helpt bij het versnellen van innovaties binnen NS.

Door deze brede, langdurige samenwerkingen kunnen wij sneller experimenteren, leren en opschalen. Zo bouwen we niet alleen een sterker NS, maar dragen we samen bij aan toekomstbestendige en duurzame mobiliteit voor heel Nederland.

Stip op de horizon

Met deze strategie geloven we dat we, nu en in de toekomst, onze missie kunnen waarmaken: Samen maken we Nederland duurzaam bereikbaar, voor iedereen. Met deze missie en focus blijven we het publieke belang dienen.